محتوای سوره توبه
این سوره داراى 129 آیه است که در مدینه نازل شده است. این سوره آخرین سوره یا از آخرین سورههایى است که بر پیامبر(ص) در مدینه نازل شد. در آیات 38 تا 43 این سوره به روى مسئله جهاد تأکید شده است، نخست از طریق خطاب به افراد با ایمان، دوم از طریق امر به حرکت به میدان جهاد، سوم به وسیله تعبیر فى سبیل الله، چهارم استفهام انکارى درباره تبدیل دنیا به آخرت، پنجم تهدید به عذاب الیم و ششم تهدید به اینکه شما را از صحنه خارج میکند و دیگران را به جاى شما مىگذارد و هفتم از طریق توجه به قدرت بى پایان خدا و اینکه سستیهاى شما هیچگونه زیانى به پیشرفت کارها نمىرساند بلکه هر زیانى باشد دامنگیر خود شما مىشود.
شأن نزول آیات فوق این است که این آیات درباره جنگ تبوک نازل شده است، در آن هنگام که پیامبر(ص) از طائف به سوى مدینه بازگشت کرد و مردم را آماده پیکار با رومیان کرد. در روایات آمده است که پیامبر(ص) معمولاً مقاصد جنگى و هدفهاى نهایى خود را قبل از شروع جنگ براى مسلمانان روشن نمىساخت تا اسرار نظامى اسلام به دست دشمنان نیفتد.
اما در مورد تبوک چون مسئله شکل دیگرى داشت قبلاً با صراحت اعلام کرد که ما به مبارزه با رومیان مىرویم زیرا مبارزه با امپراطورى روم شرقى همانند جنگ با مشرکان مکه و یا یهود خیبر کار سادهاى نبود و باید مسلمانان براى این در گیرى بزرگ کاملاً آماده شوند و خود سازى کنند. به علاوه فاصله میان مدینه و سرزمین رومیان بسیار زیاد بود و از همه گذشته فصل تابستان و گرما و برداشت محصول غلات و میوهها بود. همه این امور دست به دست هم داده و رفتن به سوى میدان جنگ را فوقالعاده بر مسلمانان مشکل مىساخت، تا آنجا که بعضى در اجابت دعوت پیامبر(ص) تردید و دودلى نشان مىدادند.(تفسیر نمونه، ج 7، ص417(
همچنین از آیات فوق به خوبى استفاده مىشود که دلبستگى مجاهدان به زندگى دنیا آنها را در امر جهاد سست مىکند. در ادامه این آیات آمده است که گمان نکنید اگر شما خود را از جهاد و یارى پیامبر(ص) کنار بکشید کار او و اسلام زمین مىماند. خدایی که در سختترین حالات و پیچیدهترین شرایط او را به شکل معجزه آسایی یارى کرد، قادر است باز از او حمایت کند. « إِلا تَنصرُوهُ فَقَدْ نَصرَهُ اللَّهُ» (تفسیر نمونه، ج 7، ص419)
تلاوت سوره توبه، آیات 38-43 با صدای استاد منشاوی - دریافت